?eet Fl?ts O?’ : waar zijn de verdwenen letters?

De afgelopen week zijn er drie letters van de Letters van Utrecht ontvreemd, te weten: de M (nr. 28), de I (nr. 151) en de W (nr. 272). Te samen vormen zij ‘WIM’, hetgeen het aannemelijk maakt dat zij door of voor ene ‘Wim’ zijn gestolen.

weet flits om
Verdwenen letters

Los van de letterlijke schade – de dienst stadswerken heeft in allerijl de gaten opgevuld met letterloze stenen, en er moeten opnieuw stenen worden beletterd en geplaatst – is er vooral de symbolische schade: het hele project Letters van Utrecht wil nu juist onze ‘beschaving’, ons wie-wij-zijn in het besef van wie er waren en zullen komen, aanvullen en doorgeven aan volgende generaties, tot in de verre, onbestemde toekomst, in de hoop dat zij hetzelfde zullen doen. Zo’n streven kan alleen lukken als de letters leesbaar blijven liggen.

De Letters van Utrecht vormen een monument voor de mensen van nu, terug te lezen door de mensen van later. Wie daar letters van wegneemt, neemt een stukje van z’n eigen identiteit weg. Hij (Wim) heeft er misschien een stenen representant van z’n identiteit bij, maar bezien in het grotere geheel wordt de waarde daarvan, en daarmee de waarde van zijn eigen ik, juist minder. Los in een tuin of op een dressoir mogen zij massief lijken, maar geestelijk zullen zij galmen van leegte.

De stichting De Letters van Utrecht roept een ieder mee te kijken en rond te vragen om er voor te zorgen dat de betreffende stenen weer op hun geëigende plekken terugkeren. Mocht het een uit de hand gelopen grap betreffen, dan wordt de getroffenen vriendelijk verzocht de letters af te geven bij Bureau Zizo, aan de Oudegracht aan het begin van De Letters. De Stichting Letters van Utrecht zal de letters dan terugplaatsen en dan is het verder: zand erover.

3 mei 14: 100ste Letter in wekelijks ritme, startsteen en gevelbord

Zaterdag 3 mei 2014 is voor de Letters een bijzondere zaterdag. Kom kijken:

  • Om 13:00 maakt Joke van Beetem bij Oudegracht 311 Letter 749 E voor Kees
  • Om 14:00 na een introductie door Ruben van Gogh van het Utrechts Dichtersgilde, onthult Harry de Keijzer van de werkgroep directe voorzieningen van de stadswerken Utrecht een ‘startsteen’ naast de Letters in de straat en Henri van Heugten van het Monumentenfonds onthuld aan de gevel van huis Oudegracht 279 een bord met uitleg over de Letters. In de straatsteen is de tekst “De Letters van Utrecht” opgelegd gehakt met een pijl die naar de eerste Letters wijst. Op het bord staat als uitleg “Dit is het begin van een gedicht zonder einde in de straten van Utrecht. Elke zaterdag om 13:00 wordt een nieuwe letter gehakt. Ook u kunt uw naam aan een steen verbinden en medeklinker worden. Zie www.delettersvanutrecht.nl”.
  • Het zijn nu 100 weken sinds de opening, deze Letter 749 is daarmee de 100e Letter, die in wekelijks ritme geplaatst wordt sinds de opening (de Letter van de opening zelf – 649 – niet meegeteld)

De startsteen werd geschonken door de Stadswerken Utrecht, gemaakt door Gerrit Peele en gisteren geplaatst bij het begin van de Letters bij Oudegracht 279 door Arie en Denis Koot, die einde mei 2012 ook al de Letters 1 t/m 648 plaatsten.

Startsteen geplaatst 2 mei 2014
Startsteen geplaatst bij Oudegracht 279 op 2 mei 2014

Dank aan de stadswerken Utrecht, de werkgroep directe voorzieningen, Harry de Keijzer, het Monumentenfonds, Henri van Heugten, Gerrit Peele, Hanneke Verheijke, Cor Brons, Arie en Dennis Koot en vooral Jan van der Leeden!


With the making of the E of Letter 749, 3 May 2014 saw the 100th Letter being hewn into the street in the weekly rythm since the opening of the Letters of Utrecht (not counting the opening, Letter 649). To celebrate the event, the city works sponsored and placed a large stone with the text “De Letters of Utrecht” with an arrow pointing at the beginning of the poem. An information board was placed above it on the wall of the building Oudegracht 279 on the corner of Lange Nieuwstraat.

Krantenartikel in Peru over de Letters van Utrecht


El Comercio logo

17 januari 2014 verscheen in de Peruaanse krant El ComercioCiudad escrita‘ (geschrevene stad). Uit het Spaans grof vertaald:


Elke stad heeft zijn historie, zijn ritme, zijn kleuren en geuren. daarom, betekent het aankomen in een nieuwe stad dat we onbekende logica tegenkomen die de bewoners delen, zonder dat ze zich hier heel bewust van zijn. als we een nieuwe stad betreden, overdenken we die van onszelf, want dan verschijnen in de vergelijking onze successen en mislukkingen.

Een initiatief dat mijn aandacht trok is dat wat zich ontplooit in de stad Utrecht (Nederland), wat bestaat uit invoegen van straatstenen die de straten van de stad bedekken met het doel het schrijven van een gedicht wat de toekomstige generaties kunnen erven.

“Je zult ergens moeten beginnen om het verleden een plaats te geven, het heden doet er steeds minder toe. Hoe verder je bent, hoe beter. Ga maar door nu, laat je sporen na” zeggen de eerste verzen van het gedicht zonder einde.

Vandaag de dag, zijn de straten al ingetekend op de kaart van de stad die betrokken worden bij het project, en groeit jaar na jaar het aantal meters wat geschreven gaat worden (letterlijk). er zijn al data ingetekend tot 2300.

Auteur is Liuba Kogan. Zij is hoogleraar en dekan van de afdeling sociale en politische wetenschappen aan de Pacifische Universiteit in Lima, Peru.


El Comercio logo

January 17, 2014 the Peruvian nieuwspaper El Comercio publishes ‘Ciudad escrita‘ (written city) by Liuba Kogan over the Letters of Utrecht (in Spanish)

Utrecht Free Tours bezoeken de Letters van Utrecht

Utrecht Free Tours

Wie Utrecht wil leren kennen en het maken van de Letters van Utrecht wil zien, kan een rondleiding maken met Utrecht Free Tours. Iedere zaterdag verzorgen zij een Engelstalige tour van 12:00 tot 15:00 uur vanaf de domtoren. Meestal bezoeken zij de Letters van Utrecht iets voor 14:00, waar dan meestal de steenhouwer nog bezig is met de Letter van de dag.



Utrecht Free Tours

To get to know Utrecht and see the making of a Letters of Utrecht, you can take the walking tour of Utrecht Free Tours. Every Saturday from 12:00-15:00, starting at the Dom Tower. The group will visit the Letters of Utrecht generally a bit before 14:00, when the mason will still be busy making the Letter of that day.

Kijk omhoog!

Lezen en lopenDe aanblik van mensen, die met een scheef hoofd het gedicht van de Letters van Utrecht lezen terwijl zij de Oudegracht langs lopen behoort inmiddels tot het straatbeeld van de stad. Totdat de lezer dan tot de nieuwste Letter komt, waar het gedicht – meestal midden in een woord – voorlopig eindigt. Verderop alleen lege straatstenen. Bewoners van de huizen rond Oudegracht nummer 311 berichtten iets bijzonders tussen 7 en 21 september 2013: Het gedicht eindigde toen met ‘kijk omhoog!’       Mark Boog: bedankt voor dit mooie idee.

Lezen en lopenSeeing people walking along the old canal with their head tilted to read the poem of the Letters of Utrecht has become a common site in this part of town. Invariably, they reach the most recent letter, the temporary end of the poem, which often is in the middle of the word. Only empty stones ahead. Residents of houses near Oudegracht number 311 reported that readers between 7 and 21 september 2013 obeyed when the Letters of Utrecht ended with ‘Look up!”       Mark Boog: thanks for this nice idea.

zondag 15 december 17 uur: Ruben van Gogh in de Houten Broek (Geertekerk)

Ruben van GoghDichter, librettist, presentator en moderator Ruben van Gogh in de Houten Broek

In zijn sermoen – ‘Minder doen, meer zijn ‘… over zin en zijn in taal – spreekt Ruben van Gogh over zijn fascinatie voor de totstandkoming van het vanzelfsprekende en hoe het zijn zich in taal manifesteert. Omdat hij alleen verstand heeft van gedichten en te zingen teksten, neemt hij de lyriek als leidraad. Op Twitter kondigde Ruben aan ook over de Letters van Utrecht te spreken.

Ruben van Gogh (1967) is dichter en schrijver van te zingen dingen. Hij publiceerde vijf dichtbundels en schreef de teksten voor een achttal opera’s en musicals, waarvan enkele voor Yo Opera. Van Gogh maakt deel uit van het Utrechts Dichtersgilde en was een van de initiatiefnemers van de Letters van Utrecht.

In de Houten Broek is een initiatief van De Academie Het Nut Voorbij.

Tijd: Zondag 15 december 2013 17 tot 18 uur
Plaats: Geertekerk, Geertekerkhof 23, Utrecht, maar 100 meter rechts van waar de Letters 2019 langs komen
toegang vrij

De Letters van Utrecht op de Kerstmarkt

Twijnstraat-Kerstmarkt-211x300Zondag 15 december 2015 is weer kerstmarkt in de Twijnstraat, en de Letters van Utrecht zijn erbij: De traditionele Kerst in de Twijn is weer helemaal terug. Met de ouderwetse kerstgezelligheid van weleer, en de overbekende Streekmarkt die elke maand in de Twijnstraat staat. Heerlijk en gezellig. Met muziek, optredens, gezelligheid en sfeer. Kom vooral allemaal, het wordt een drukte van belang, van Ledig Erf tot Oude Gracht – en Terug! Tot zondag!

Feature van Sonja Heyer over de Letters van Utrecht


De Duitse kunstenares Sonja Heyer maakte uit opnames in augustus een feature over de Letters van Utrecht (in het Duits) en stond toe, deze op de website te plaatsen.


The German artist Sonja Heyer made a feature about the Letters of Utrecht from recordings she took in August 2013, in German.

EINDELOZE POEZIE – Happinez over de Letters van Utrecht

Happinez 7-2013De jubileumuitgave 07-2013 van Happinez magazine berichtte op pagina 130 over De Letters van Utrecht:

Haastwerk is het niet. Elke zaterdag wordt in de straatstenen van Utrecht een nieuwe Letter uitgehakt van een ‘Gedicht voor de toekomst’…

Erin trouwens ook het voorstel om een Letter (van Utrecht) cadeau te doen voor Sinterklaas, samen met de juiste chocoladeletter. “Een gedicht hoeft niet – dat wordt al in Utrecht geschreven.”

3 nov 13:00 – 15:00 – De Letters ‘op bezoek bij het boek’

De Letters van Utrecht Op bezoek bij het boek: culturele zondag 3 nov tussen 13:00 en 15:00 uur – kom na de Letters (Oudegracht 279 tot 311, locatie 12 in het programmaboekje).

3 november 2013 - de Letters bij op bezoek

Een gedicht voor de toekomst groeit in de stenen van de straten in het centrum van Utrecht. Eén karakter per steen, één steen per week: De Letters van Utrecht. Iedere zaterdag houwt een steenhouwer tussen 13.00 en 14.00 uur ter plekke de volgende letter. In maanden ontstaan woorden, met de jaren zinnen. Het gedicht groeit zolang het door mensen gedragen en gesteund wordt. Iedere week kan iemand zijn naam met een letter verbinden, om zo een steentje bij te dragen aan dit gedicht voor de toekomst. Vandaag lezen betrokkenen het gedicht ter plekke voor en geven uitleg.

Liefhebbers kunnen, aan de hand van een plattegrond, langs de jaarmarkeringen in de bestrating wandelen en ontdekken welke twee letters de route van De Letters van Utrecht vormen. Start Oudegracht 279, einde Vredenburg Leeuwenbergh.


Het werd een regenachtige en koude middag. Des te leuker de mensen, die langs kwamen de Letters van Utrecht samen met Ruben van Gogh, Huub Braam en Michael Münker te lezen.

14 september: met Letter 716 wordt Stichting Leergeld voorgesteld, Ruben van Gogh erbij

Morgen, zaterdag 14 september 2013, zal met het maken van Letter 716 bij Oudegracht 311 tussen 13:00 en 14:00 uur het tweede goede doel van de Letters van Utrecht voorgesteld worden: de stichting Leergeld. Bij dit event zal dichter Ruben van Gogh (Letter 1 t/m 124) een gedicht voordragen en Annie Brouwer, secretaris van de Stichting Letters van Utrecht, een symbolisch cheque overhandigen aan de Stichting Leergeld.

Doel 2013: St. Leergeld

Stichting Leergeld UtrechtEen deel van de opbrengsten van de Letters van Utrecht gaat altijd naar een goed doel rond behoud en bevordering van beschaving, ook om het doel daarmee meer aandacht te geven. In het tweede jaar (juni 2013 t/m mei 2014) is het goede doel de Stichting Leergeld Utrecht. Deze heeft als missie het voorkomen van sociale uitsluiting van kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen. “Stichting Leergeld is het matras onder het vangnet” (Annie Brouwer-Korf) Stichting Leergeld foto

De Stichting Letters van Utrecht richt zich op de lange termijn ‘for the benefit of future people’ en opereert zonder winstoogmerk. Een deel van de opbrengst en alle winst zal worden geschonken aan goede doelen rond behoud en bevordering van beschaving.

Een ondergronds gedicht

Letter 699: de tekst voor de zijkant

nog te lezen
en te smijten
’t klootjesvolk
dat mij vertrapt
voorbij, o en..

Dit gedicht staat ondergronds in de zijkant van de stenen van Letters 656, 690, 698, 699 en 703. Deze, en het gedicht, werden bijgedragen door Oudegracht 285bis – een eigen tegendraads kunstproject.

Letter 699: de tekst voor de zijkantOne person, identified as “Oudegracht 285bis”, contributed five Letters over the course of the past year, adding his own art project with a poem below ground. The poem is in Dutch, below a translation:

still to be read
and to be hurled beyond
the common herd
trampling on me
beyond, o and beyond forever

The poem is engraved in the sides of the stones of Letters 656, 690, 698, 699 en 703. The last line refers to a famous line by poet J.C. Bloem.

Stichting Leergeld Utrecht het tweede goede doel van de Letters van Utrecht

Stichting Leergeld UtrechtEen deel van de opbrengsten van de Letters van Utrecht gaat altijd naar een goed doel rond behoud en bevordering van beschaving, ook om het doel daarmee meer aandacht te geven. In het tweede jaar (juni 2013 t/m mei 2014) is het goede doel de Stichting Leergeld Utrecht. Deze heeft als missie het voorkomen van sociale uitsluiting van kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen. “Stichting Leergeld is het matras onder het vangnet” (Annie Brouwer-Korf) Stichting Leergeld foto

De Stichting Letters van Utrecht richt zich op de lange termijn ‘for the benefit of future people’ en opereert zonder winstoogmerk. Een deel van de opbrengst en alle winst zal worden geschonken aan goede doelen rond behoud en bevordering van beschaving.Stichting Leergeld UtrechtIn the second year (June 2013 – May 2014) the good cause supported by the Letters of Utrecht is the Stichting (Foundation) Leergeld Utrecht. Its mission is to prevent the social marginalization of children from families with minimal financial means. “Stichting Leergeld is the matress below the social safety net” (Annie Brouwer-Korf)Stichting Leergeld foto

The Letters of Utrecht are a long term project dedicated to the benefit of future people. It shall operate entirely ‘not for profit’. Part of the income and all profit shall be donated to good causes developing civilization and making it last.